8. czerwca 2009 r.  rozmawialiśmy o twórczości Janusza Szubera (ur. 1947 r. w Sanoku).  Napisał ponad 500 wierszy, które opublikował w 21 tomikach. Choć debiutował zaledwie w 1994 r. jest poetą uznanym, nagradzanym, cytowanym, wydawanym przez prestiżowe wydawnictwa jak Znak, Wydawnictwo Literackie, w prestiżowej „Bibliotece Poetyckiej”  Wydawnictwa A5, w serii poetyckiej „Przylaszczka” Wydawnictwa YES, także w wydawnictwach lokalnych.
Jego wiersze ukazały się na łamach najlepszych pism od paryskiej „Kultury” przez „ Zeszyty Literackie” do „ Odry” i „Twórczości’. Tłumaczono je na wiele języków obcych.
Jego twórczość poddawali interpretacji najzacniejsi krytycy jak Helena Zaworska, Jacek Łukasiewicz, Wojciech Ligęza, Andrzej Sulikowski, także poeci. Uniwersytet Rzeszowski w 2008 roku zorganizował sesję literacką poświęconą  twórczości poety, pokłosiem której jest obszerna monografia  Poeta czułej pamięci: studia i szkice o twórczości Janusza Szubera.
 
    Doc. dr  hab. Zenon Ożóg - pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego w wykładzie sformułowanym: Miejsce poezji Janusza Szubera w literaturze współczesnej, określił ją jako niezwykłe dojrzałą, zakorzenioną w tradycji, otwartą wobec kulturowej inności – prawdziwy fenomen literacki. Poezja która stawia pytania o sens cierpienia, czasu przemijanie, miejsce człowieka wobec przeznaczenia.
Czytając wiersze Szubera mamy piękne złudzenie wędrowania w towarzystwie poety po jego rodzinnej ziemi – Podkarpaciu, nie tylko w przestrzeni, ale również i w czasie. W swoich wierszach ocala świat którego już nie ma. Pokazuje historię swojej prowincji, nostalgiczne klimaty Galicji, wędruje ku rodzinnym korzeniom. Wydobywa tajemnicę  starej fotografii, pocztówki czy rękopisu, piękno pejzaży, roślinności, ocala słownictwo wielu kultur, wspomina rytuały. Wyciąga z nazewnictwa i sytuacji lokalnych semantykę kulturową. ”Zakorzenienie jest bardzo ważnym wyposażeniem człowieka, dzięki temu człowiek nie czuje się zagubiony, zawsze ma miejsce odniesienia. Mój bohater, narrator. podmiot  liryczny może podobnie jak ja, funkcjonować tylko, kiedy jest zakorzeniony, a zakorzeniony może być tylko w czymś co jest konkretne, a tym konkretem jest moja prowincja…”.
    Antoni Libera w przemówieniu na uroczystości wręczenia Nagrody Fundacji Kultury w 1999 r.  powiedział, że w osobie Janusza Szubera odzyskaliśmy Galicję:
„  … nagroda jest wyróżnieniem wartości nam bliskich – myśli i kontemplacji; czułej wierności  tradycji i temu, co kameralne; idei „małego świata”, pamięci, wyobraźni
i mówienia półgłosem, a jednocześnie – kunsztu, elegancji języka, dbałości o rytm i symetrię – klasyczne wzory sztuki. Wartości te są dzisiaj – w dobie barbaryzacji, degradacji kultury, bełkotu, wulgarności – szczególnie zagrożone(…).  Dlatego dobrze jest, że stawia się  jakiś opór, doceniając publicznie dzieło Janusza Szubera”.


    W spotkaniach literackich zawsze aktywnie uczestniczy młodzież Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych im. Króla Wł. Jagiełły w Przeworsku, która pod kierunkiem nauczycieli  analizuje, interpretuje, a wiec czyta teksty  omawianego  twórcy, następnie prezentuje swoje  fascynacje czytelnicze na spotkaniu. Tak też było i tym razem. Pod kierunkiem polonisty Pani Magdaleny Ćwikła  młodzież wyeksponowała  pokrewieństwo myślowe i nawiązania do Herberta,  tożsamość na tle prowincji, postać matki,  recytując i omawiając  wiersze: Pułkownik Herbert, Do siostrzeńca Klaudiusza, Refreny dzieciństwa, O, tak, Czułość, Próba dębu, Esej o tożsamości, Mgła.
 Cieszy nas autentyczne zainteresowanie młodzieży poezją regionalną.


    Świat poetycki Szubera - to  metafizyczna zaduma,  wsłuchiwanie się w ciszę i tykanie zegara, a przy tym  smakowanie drobnych okruchów dnia i klimatu miasteczka – jest nam jakoś znany i wyjątkowo bliski.


 

Stanisława Cebula


Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
im. Józefa Gwalberta Pawlikowskiego w Przemyślu